KREŞLERDE, GÜNDÜZ BAKIMEVLERİNDE VE OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

normalleşme takvimi

normalleşme takvimi

COVID-19 SALGIN YÖNETİMİ VE ÇALIŞMA REHBERİ

Bilimsel Danışma Kurulu Çalışması

COVID-19 pandemisi kapsamında kreşlerde, gündüz bakımevlerinde ve okul öncesi eğitim kurumlarında enfeksiyon bulaşma riskini azaltmak için önerilen korunma, kontrol ilkeleri ve uygulamalar aşağıda belirtilmiştir.
» Yeniden kabul aşamasında velilere daha önceden hazırlanmış ve ekte yer
alan “Bilgilendirme Formu ve Taahhütname” iki nüsha halinde imzalatılmalı ve bir nüshası kendilerine verilmelidir.
» Bu kurumlarda gruptaki çocuk sayısı sınıf/grup odası büyüklüğüne göre
belirlenmeli, çocuk sayısı 10’un üzerinde olmamalıdır.

1. Girişte Alınması Gereken Önlemler

» Kuruma her gün girişte, çıkışta ve gün içinde çocukların ateş ölçümü
yapılmalıdır. Çocuk ve aile bireylerinin COVID-19 belirtileri olup/olmadığı
sorgulanmalıdır. Çocukların ateş ölçüm sonuçları hazırlanan çizelge ile
kayıt altına alınmalıdır.
» Çocuk, hastalık belirtileri açısından (yanaklarda kızarıklık, hızlı veya zor
nefes alma, yorgunluk gibi) gözlemlenmelidir.
» Ateşi 38 oC’den yüksek olanlar, boğaz ağrısı, burun akıntısı, konjuktivit,
öksürük, iştahsızlık, kırgınlık, kas ağrıları, ciltte döküntü, karın ağrısı,
kusma, ishal, nefes darlığı gibi belirtileri olan / gelişen, COVID-19
vakası veya temaslısı olan çocuklar içeri alınmamalı, tıbbi maske
takılarak COVID-19 yönünden değerlendirilmek üzere sağlık kurumuna
yönlendirilmelidir.
» Aile içerisinde de benzer şikayette kimsenin olup/olmadığı
sorgulanmalıdır. Ailede de semptom olması durumunda çocuk kuruma
alınmamalıdır.
» Kurumda ateş ölçümü yapacak olan personel tıbbi maske ve yüz
koruyucu kullanmalıdır. Çocukla kapsamlı bir temas gerekecekse
önlük de giyilebilir. Veli ve çocukla en az 1 metre mesafe korunmalıdır.
Mümkünse personelin cam/plastik bir pencere gibi fiziksel bir bariyerin
arkasında durması sağlanarak ateş ölçümü esnasında veya öksürük,
hapşırık gibi durumlardan korunması sağlanır. Temassız ateş ölçer
kullanılmalıdır. Kapıdaki kontrol işlemleri bittikten sonra kişisel koruyucu
ekipman (tek kullanımlık önlük, maske, yüz koruyucu) çıkartılmalı, tekrar
kullanılabilir yüz koruyucular %70’lik alkol ile dezenfekte edilmeli, tek
kullanımlık önlük ve maske poşetlenerek çöp kutusuna atılmalı, önlük
tekstil ise en az 60 oC’de yıkanmalıdır. Bu işlemler sonrası eller yıkanmalı
ya da el antiseptiği kullanılmalıdır.

2. Kurumlarda Alınması Gereken Genel Önlemler

» Okulun/kuruluşun giriş ve çıkışlarında çocukların el hijyenini sağlayabilmeleri
için el antiseptiği bulundurulmalıdır.
» El antiseptiklerinin bulunduğu yerler çocukların ulaşamayacağı yerler
olmalı ve bu alanlar eğiticiler tarafından kontrol edilmelidir. Yutma riski
nedeniyle çocuklar el antiseptiği kullanırken mutlaka denetlenmelidir.
» Servislerde Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan “COVID-19
Kapsamında Personel Servis Araçlarıyla İlgili Alınması Gereken Önlemler”
geçerlidir. Sürücü, servis görevlileri, 2 yaş ve üzeri tüm öğrenciler/çocuk
maskeli olmalıdır. Serviste alkol bazlı el antiseptiği bulundurulmalıdır.
» Kurye, kargo görevlisi vb. kişiler kreşe alınmamalı, teslimatlar dış kapıda
yapılmalıdır.
» Mümkünse sınıflarda/grup odalarında her gün aynı öğrenciler/ çocuklar ve aynı personel olmalıdır.
» Mümkünse ailelerde kurum içerisine alınmamalıdır.
» Farklı sınıfların/grup odalarının bir araya gelebileceği grup toplantıları veya etkinliklerinden kaçınılmalı, ziyaretçi alınmamalıdır.
» Çocukların günlük grup etkinlikleri değiştirilmeli veya durdurulmalıdır.
Sanat, müzik, beden eğitimi ve diğer etkinliklerde grupların birbirine
karışması önlenmelidir.
» Çocukların sınıflarda/grup odalarında en az 1 metre arayla oturmaları
sağlanmalıdır. Konuşma, öksürme, hapşırma gibi durumlardan kaynaklanan bulaşmayı azaltmak için çocukların yüz yüze oturmasını engelleyerek, masalar aynı yöne bakacak şekilde düzenlenmelidir.
» Sınıflar/Grup odaları mümkün olduğunca kapı, pencere açılarak temiz hava ile havalandırılmalıdır. Klima ve vantilatör kullanılmamalıdır. Havalandırma sistemlerinin düzgün çalıştığından emin olunmalıdır, havalandırma sistemlerinin bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Çocukların her saat en az 10 dakika temiz havaya çıkmaları sağlanmalı,
bu dönemde de sınıfları/grup odaları mutlaka havalandırılmalıdır. Havalar
uygun olduğunda açık havada yapılan etkinlikler ve geçirilecek zaman
daha da artırılmalıdır.
» Uyku odalarında yataklar olabildiğince birbirinden uzak, en az 1 metre
(mümkünse 2 metre) uzaklıkta olacak şekilde yerleştirilmelidir. Bulaşmayı
daha da azaltmak için çocuklar baş-ayak ucu şeklinde yatırılmalıdır.

2.1. Temizlik ve Dezenfeksiyon ile İlgili Önlemler

» Sert yüzeylerde deterjan ile temizlik sonrası materyal uyumlu ise 1/100
oranında sulandırılmış çamaşır suyunun (Sodyum hipoklorit Cas No:7681-
52-9) en az bir dakika temas süresi olacak şekilde dezenfeksiyon amaçlı
kullanılması önerilir. Çamaşır suyunun koroziv etki yapabileceği yüzeylerde dezenfeksiyon amaçlı alkol (en az %70 oranında etanol) kullanılabilir. Dezenfeksiyon sonrası alan tekrar havalandırılmalıdır.
» Kapı kolları, elektrik düğmeleri, lavabolar, tezgahlar, lazımlıklar, klozet
adaptörleri, masalar, sandalyeler gibi sık dokunulan yüzeylerin günlük
temizlik ve dezenfeksiyonu için su ve deterjan ile temizlik yapıldıktan sonra 1/100 (5 litre suya yarım çay bardağı çamaşır suyu) oranında sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) veya klor tablet (ürün tarifine göre) kullanılmalıdır.
» Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış dezenfektanlar kullanılabilir.
» Halı, koltuk gibi yüzeyler su ve deterjanla silinebilir veya toz kaldırmayacak özelliğe sahip makineler ile yıkanmalıdır. Bu amaçla sıcak buhar da uygulanabilir.
» Yıkanabilen yatak takımları (çarşaflar, yastıklar, battaniyeler, uyku tulumları) kullanılmalıdır. Bu ürünler toplanırken silkelenmemelidir. Tekstil ürünler normal deterjanlar ile en az 60 oC’de yıkanmalıdır.
» Her çocuğun yatak takımı ayrı kutu veya torbalarda saklanmalıdır. Karyolalar her çocuk için etiketlenmelidir. Yataklar haftalık olarak veya başka bir çocuk tarafından kullanılmadan önce temizlenmelidir.
» Temizlik bezleri kullanım alanına göre ayrılmalı ve her kullanım sonrası
uygun şekilde temizlenmelidir. Yıkanabilen, tekrar kullanılan temizlik
malzemelerinin en az 60 oC’de yıkanması önerilir. Paspas başlıkları su
içerisinde bekletilmemelidir.
» Temizlik ürünleri üretici firma önerilerine göre kullanılmalıdır. Kullanıldıktan sonra yeterli havalandırma sağlanmalıdır.
» Tüm temizlik ürünleri güvenli ve çocukların ulaşamayacağı bir yerde
tutulmalıdır. Temizlik ürünleri çocukların yanında kullanılmamalıdır.
» Çöpler günlük olarak ve güvenli bir şekilde atılmalıdır.

2.2. Oyuncakların temizliği

» Oyuncakların temizlik yoluyla dönüşümlü kullanılabilmesi için yeterli sayıda oyuncak bulundurmaya özen gösterilmelidir.
» Temizliği sağlanamayacak pelüş ve tüylü oyuncaklar kullanılmamalıdır.
» Çocuklar tarafından ağıza alınabilen oyuncaklar temizlenmeden önce bir
kenara ayrılmalıdır. Temizlenmesi gereken oyuncaklar, sabunlu su içeren
veya ‘kirli oyuncaklar’ işareti konulmuş bir kaba ayrılmalıdır ve çocuklardan uzak tutulmalıdır. Eldiven giyilerek su ve deterjanla temizlenmeli, durulanmalı, %70 lik alkol ile silinmeli, bir dakika havada kurutulduktan sonra kullanılmalıdır. Temizlik için bulaşık makinesi de kullanılabilir.
» Bez oyuncaklar çamaşır makinesinde en az 60 oC’de yıkanmalıdır.
» Çocuk kitapları temas öncesi ve sonrası el hijyenine uymak koşuluyla
bulaşma açısından riskli değildir. Ek temizlik veya dezenfeksiyon işlemi
gerektirmez.

2.3. El hijyeninin sağlanması

» Tüm çocuklar ve çalışanlara el hijyeni konusunda eğitim verilmelidir. Ellerin nasıl yıkanacağı, hangi durumlarda yıkanması gerektiği (kuruma giriş ve çıkışta, yiyecek ve içecekleri hazırlamadan önce, yemekten önce ve sonra, bebekleri beslemeden önce ve sonra, ilaç veya merhem uygulamadan önce ve sonra, bez değiştirme öncesi ve sonrası, tuvaleti kullandıktan veya bir çocuğa kullanmasına yardım ettikten sonra, vücut sıvılarıyla temas ettikten sonra, bir hayvanı tuttuktan sonra veya hayvan atıklarını attıktan sonra, açık havada veya kumda oynadıktan sonra, çöp/çöp kovası/çöp torbası/çöp kutusuna dokunduktan sonra) gibi konular ayrıntılı anlatılmalıdır.
» Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalıdır. Su ve sabuna
ulaşılamadığında alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Yutmayı önlemek için el antiseptiği kullandıklarında çocuklar
denetlenmelidir. Elini yıkayamayan küçük çocuklara yardım edilmeli,
yardım sonrası personel tekrar ellerini yıkamalıdır. Lavaboların yakınına el yıkama adımlarını açıklayan afişler yerleştirilmelidir.

2.4. Yiyecek hazırlama ve servisi

» Mümkünse kafeterya ve/veya yemekhane kullanılmamalı, bunun yerine
yemekler sınıflarda/grup odalarında yenmelidir.
» Yiyecek hazırlamadan önce ve çocukların yemelerine yardımcı olduktan
sonra eller yıkanmalıdır.
» Yiyecekleri hazırlama ve bez değişimi aynı personel tarafından
yapılmamalıdır.
» Yiyecek hazırlamada kullanılan lavabolar başka hiçbir amaçla
kullanılmamalıdır.

3. Çalışanlara Yönelik Önlemler

» Personele COVID-19 enfeksiyonu ve korunma yolları hakkında bilgilendirme yapılmalıdır. Personelin belirtiler açısından dikkatli olması ve hasta olduklarını hissettikleri anda kurum yönetimi ile irtibata geçmeleri sağlanmalıdır.
» Personelin çocuklar ve diğer personel ile teması öncesinde ateşi ölçülmeli
ve semptom sorgulaması yapılmalıdır. Yapılan ölçümler çizelge ile kayıt
altına alınmalıdır. Ateşi veya semptomu olan personel COVID-19 açısından
değerlendirilmek için Sağlık Kurumuna yönlendirilmelidir.
» Kişilerle sosyal mesafenin korunması amacıyla arada en az 1 metre mesafe bırakılmalıdır. Tokalaşma, sarılma gibi yakın temaslardan kaçınılmalıdır.
» Eller sık sık su ve sabun ile en az 20 saniye boyunca uygun şekilde
yıkanmalıdır. Eğer su ve sabun bulunamazsa el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Eller ile gözlere, ağıza ve buruna dokunulmamalıdır.
» Öksürük veya hapşırık esnasında ağız ve burun mendille kapatılmalı,
kullanılan mendil hemen çöpe atılmalıdır. Mendil yok ise ağız ve burnu
kapatmak için eller değil dirsek iç yüzü kullanılmalıdır.
» Personel maske kullanmalıdır.

4. Çocuklara Yönelik Önlemler

» Bebeklerde ve 2 yaş altı çocuklarda boğulma tehlikesi nedeniyle maske
kullanılmamalıdır. 2 yaş üstündeki tüm çocuklara mümkünse maske
takılmalıdır. Ancak aktiviteler sırasında maske takılamıyorsa en az 1 metre
sosyal mesafenin korunması sağlanmalıdır.
» Damlacık oluşturması nedeniyle sınıf/grup odaları içinde yüksek sesle
yapılan aktiviteler yapılmamalıdır.
» Kurumda iken COVID-19 bulguları olan ve/veya hasta olduğundan
şüphelenilen bir çocuk saptandığında;
» Çocuğun ve temaslılarının en kısa sürede izolasyonu sağlanmalıdır.
» Bir izolasyon odası veya alanı oluşturulmalıdır ve hasta çocuk o alanda
kişisel koruyucu ekipman kullanan bir eğitici ile birlikte izole edilmelidir.
» Çocukların ebeveynleri ile irtibata geçilerek çocuğun ailesiyle sağlık
kurumuna başvurmaları sağlanmalıdır.
» Hasta çocuk okuldan/kuruluştan ayrıldıktan sonra izolasyon odası/alanı
kurallara uygun şekilde temizlenmeli ve havalandırılmalıdır.
» Test sonuçları ve tanısı mutlaka kurum tarafından takip edilmelidir.
Test sonucu alınana kadar sınıftaki/grup odasındaki çocukların diğer
sınıflardakilerle/grup odasındakilerle teması kısıtlanmalıdır. Test sonuçlarına göre temaslı yönetimi il/ilçe sağlık müdürlükleri tarafından Sağlık Bakanlığı COVID-19 Rehberi doğrultusunda yapılmaktadır.

4.1. Bebek ve küçük çocukların bakımında alınacak önlemler

» Bez değişimi yapılacak ise önce eller su ve sabunla yıkanmalı, diğer
çocuklardan ayrı bir alanda kişisel koruyucu ekipman giyilerek bezi
değiştirilmelidir. İşlem bittikten sonra bez değiştirme alanı temizlenerek hem personelin hem de bebeğin elleri su ve sabunla yıkanması sağlanmalıdır.
» Küçük çocukları yıkayan, besleyen veya tutan personel uzun kollu önlük
giymeli ve saçları toplu olmalıdır. Her çocuk bakımından sonra önlük
değiştirmeli ve eller yıkanmalıdır.
» Çocuğa bakım veren personel ellerini ve çocuğun vücut salgılarının
bulaştığı her yerini yıkamalıdır.
» Çocuğun kıyafetlerinde vücut salgıları ile kirlenme varsa kıyafetler
değiştirilmelidir.
» Kirli giysiler aileye plastik bir torba ile verilmeli veya çamaşır makinesinde en az 60 oC’de yıkanmalıdır.
» Biberon kullanımı öncesi ve sonrası eller yıkanmalıdır. Şişeler, şişe
kapakları, biberon uçları ve diğer ekipmanlar her kullanımdan sonra bulaşık makinesinde veya şişe fırçası, sabun ve su ile yıkanarak iyice temizlenmelidir.
» Tuvalete giden çocukların öncesinde ve sonrasında ellerini yıkaması
sağlanmalı, çocukların tuvaletleri tek tek kullanmasına özen gösterilmeli,
her kullanım sonrasında tuvaletlerin temizlik ve dezenfeksiyonu
sağlanmalıdır. Klozet kullanımlarında sifon çekilmeden kapağının
kapatılması sağlanmalıdır