KASAP, MANAV, KURUYEMIŞÇİ, BALIKÇI VE DİĞER GIDA SATIŞ YERLERİNDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

normalleşme takvimi

normalleşme takvimi

COVID-19 SALGIN YÖNETİMİ VE ÇALIŞMA REHBERİ

Bilimsel Danışma Kurulu Çalışması

Kasap, manav, kuruyemişçi, balıkçı ve diğer gıda satıcıları gibi küçük işletmeler, toplum tarafından sıklıkla kullanılan buna karşılık iş yeri alanlarının küçük olması nedeni ile COVID-19’un yayılmasını önlemek için sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği alanlardır. Müşteri gereksinimleri mümkün olduğunca randevulu ya da telefon ve internet üzerinden karşılanacak hale getirilmelidir. İş yerinin görünür bir
yerine COVID-19 kapsamında alınması gereken önlemlerle ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve iş yeri içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.

1. İş Yerine Yönelik Önlemler

» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı
şekilde) kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri alınmalıdır. Bu kurala göre iş yeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi gereken her yerde (iç ve dış mekân dâhil) mesafeler yer işaretleriyle belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre
belirlenmiş işaretlerde beklemelidir.
» Gıda satış yerlerinin dışında sıra oluşması durumunda sosyal mesafenin
korunması sağlanmalı, kalabalık oluşmasını engelleyecek önlemler
alınmalıdır. Gerekirse sosyal mesafeyi sağlayacak şekilde zeminde
işaretlemeler yapılmalıdır.
» Müşterilerden iş yerine tek başlarına girmeleri istenmelidir. Diğer aile
bireylerinin mümkünse dışarıda kalmaları özendirilmelidir.
» Gıda satış yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İş yeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı
el antiseptiği veya %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El
antiseptiğinin doluluk durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her
zaman dolu olması sağlanmalıdır. İş yerine giren her müşterinin ellerini
dezenfekte etmesi sağlanmalıdır.
» Ürünler mümkün olduğunda cam veya tezgâhların arkasında korumaya
alınmalıdır.
» Ürünlerden uygun olanlar (sebze-meyve gibi) daha önceden farklı
miktarlarda paketlenip satışa sunulmalıdır.
» Paketli olmayan ürünlere müşterinin dokunmaması sağlanmalıdır. Tek
kullanımlık eldivenler kullanarak müşterilere servis yapılmalı ve her
müşteriden sonra eldivenler çıkarılmalı ve kapaklı çöp kutusu/çöp
torbasına atılmalıdır.
» Mümkünse personel ile müşteri arasında direkt temas kurmalarının
önlenebilmesi ve damlacık yoluyla bulaşın engellenmesi amacıyla şeffaf
bir bariyer yerleştirilmelidir.
» Müşterilerin ödemelerinde tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan
ödeme yapmaları teşvik edilmelidir.

2. Müşterilere Yönelik Önlemler

» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride
uyulması beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması
sağlanmalıdır.
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları konusunda uyarılmalıdır.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak basit bez maske takılması yeterlidir. Girişte maskesi olmayanlar için temiz maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya kolonya
kullanmalıdır.
» Müşteriler, iş yeri içinde gıdalara dokunmamalıdır. Bütün ürünler çalışan
personel tarafından paketlenmeli ve müşteriye verilmelidir.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması
sağlanmalıdır.

3. Personeli Korumaya Yönelik Önlemler

» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Gıda satış yerlerinde çalışan personel hasta (ateş, öksürük, nezle, nefes
darlığı gibi belirtileri olan) olduğunda çalışmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, nezle, nefes darlığı gibi belirtiler gelişirse, maskesi takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya da kirlendikçe değiştirilmeli, değiştirilmesi öncesinde ve sonrasında el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Alışveriş sırasında müşteri ile 1 metreden daha uzak mesafede
bulunulmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalı, sık aralıklarla
ellerin hijyeni sağlanmalıdır.
» El hijyenini sağlamak için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla
yıkanmalı, su ve sabunun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği
kullanılmalıdır. Antiseptik içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal
sabun yeterlidir.
» Et ve et ürünleri, paketlenmemiş gıda maddeleri satışında çalışan personel eldiven kullanmalıdır. Eldiven gıda dışındaki nesnelere değmemelidir. İş bitince eldiven çıkarılıp, el hijyeni sağlanmalıdır. Kullanılan eldiven çöp kovası/çöp torbasına atılmalı, yeni bir eldiven takılmalıdır.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi
korumalı ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/
kahve içilirken, maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı
anda birden fazla kişinin olmaması sağlanmalıdır.
» Gıda satış yerlerindeki müşteri oturma alanları kaldırılmalıdır.

4. Ortam Temizliği, Dezenfeksiyonu ve Havalandırma

» Gıda satış yerlerinde her gün su ve deterjanla düzenli olarak temizlik
yapılmalıdır.
» İş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları,
telefon ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir.
Bu amaçla, su ve deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100
sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum
hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde
korozyon oluşturabilir. Dayanıklı yüzeyler için kullanılması önerilen bir
dezenfektandır. Tuvalet temizliği için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu
(Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılmalıdır.
» Klor bileşikleri ile temizlik yapılmasının uygun olmadığı yazar kasa,
bilgisayar klavyeleri, telefon, POS cihazı ve diğer cihaz yüzeyleri %70’lik
alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik alkol ile temizlenmelidir.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli,
%70’lik alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Temizlik yapan personelin maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır.
Temizlik sonrasında personelin maske ve eldivenlerini çıkartıp iş yerindeki
çöpe atması ve ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalıdır.
» Klimalar dışarıdan %100 temiz hava alacak modda çalıştırılmalı, fan hızı
düşük tutulmalıdır. Klimaların bakım, temizlik ve filtre değişikliği zamanında yapılmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma
sistemlerinin bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık
aralıklarla temizlenmelidir.